Κεντρική σελίδα > Ιστορικό > Προσωπικό > Αντικείμενο Σπουδών > Μαθήματα

Μεταπτυχιακά Μαθήματα

Ο τομέας συμμετέχει στο προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών του τμήματος και σε μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών.

Description of Picture.

Μαθήματα > Υποχρεωτικά Μαθήματα > Μαθήματα Επιλογής


[ Open All | Close All ]

1. ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ Ορυκτολογίας και Πετρολογίας

Αντικείμενο:
Τα κύρια αντικείμενα της ειδίκευσης στις Επιστήμες των Ορυκτών και των Πετρωμάτων στα πλαίσια του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος είναι:
  • Δημιουργία και ανάπτυξη κρυσταλλικών πλεγμάτων, ατέλειες και παραμορφώσεις τους. Γένεση, δομή και χημισμός πετρογενετικών ορυκτών, μη πυριτικών ορυκτών, ορυκτών κρίσιμων μετάλλων. Μίκρο- και νάνο-ορυκτά. Σχέσεις ορυκτών και υλικών σύγχρονης τεχνολογίας.
  • Πρωτογενή και δευτερογενή μάγματα και εξέλιξη τους σε σχέση με το γεωτεκτονικό περιβάλλον. Μαγματισμός ωκεάνιου πυθμένα, ζωνών υποβύθισης, διάρρηξης και σύγκρουσης πλακών. Γένεση, εξέλιξη και τοποθέτηση οφιολιθικών συμπλεγμάτων. Μοντελοποίηση μαγματικών διεργασιών και μεταμορφικών αντιδράσεων. Μεταμορφικές Ρ-Τ πορείες και τεκτονική εξέλιξη. Γεωθερμοβαρομετρία. Μαγματισμός, οφιόλιθοι και μεταμορφικές επαρχίες του ελλαδικού χώρου.
  • Μηχανισμοί, προϊόντα και μοντέλα απόθεσης των ιζηματογενών περιβαλλόντων. Διαγενετικά περιβάλλοντα. Παραγενετικές ακολουθίες ιζηματογενών σχηματισμών και έρευνα υδρογονανθράκων. Προέλευση κλαστικών πετρωμάτων.
  • Σύγχρονες μέθοδοι ταυτοποίησης, ανάλυσης και γεωχρονολόγησης ορυκτών και πετρωμάτων.
  • Διαχρονική εξέλιξη ηφαιστειακής δράσης. Ωφελιμότητα και επικινδυνότητα ηφαιστείων και διαχείρισή της. Πυροκλαστικά προϊόντα και τρόποι απόθεσης. Υδροθερμική δράση και μεταηφαιστειακά προϊόντα – Γεωθερμικά πεδία.
  • Περιβαλλοντική Ορυκτολογία. Βιο-ορυκτολογία και Ιατρική ορυκτολογία.
  • Φυσικές ιδιότητες, μηχανικά χαρακτηριστικά, χρήσεις, περιβαλλοντικά προβλήματα, νομοθεσία δομικών και διακοσμητικοί λίθων. Γεμολογία – προσδιορισμός ποικιλιών και ποιοτήτων πολύτιμων – ημιπολύτιμων λίθων.
  • Αρχαιομετρική ορυκτολογία και πετρολογία – συντήρηση και αποκατάσταση μνημείων.

Στόχος:
Ο στόχος της ειδίκευσης Ορυκτολογίας και Πετρολογίας στα πλαίσια του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος είναι να εξειδικεύσει πτυχιούχους γεωλογικών και συναφών επιστημών στην ορυκτολογία και την πετρολογία διαμέσου της πλήρους κατανόησης της μεγάλης ποικιλίας των ορυκτών και των πετρωμάτων που απαντούν στην γη, της προσφοράς προηγμένων και σύγχρονων πληροφοριών για τη δημιουργία τους, της ανάδειξης του ρόλου τους στη γήινη ιστορία και λειτουργία του πλανήτη, τη στενή τους σχέση με τις ανθρώπινες δραστηριότητες και την υγιεινή διαβίωση, τη χρησιμότητα τους σε πληθώρα εφαρμογών, αλλά και την επίδρασή τους στο περιβάλλον.
Στο πρόγραμμα σπουδών περιλαμβάνονται ασκήσεις υπαίθρου και γεωλογικές–εκπαιδευτικές ξεναγήσεις σε περιοχές με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από περιβαλλοντική άποψη που συμπληρώνουν τη διδασκαλία των μαθημάτων. Ενδεικτικά αναφέρονται περιοχές των Νομών Φθιώτιδας, Εύβοιας και της Πελοποννήσου


ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ


Α’ Εξάμηνο

Υποχρεωτικά
Υ001a. Γεωπληροφορική – Συστήματα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Π.M. 10)
Υ401. Κρυσταλλοχημεία και Ορυκτογένεση – Ορυκτά και Επιστήμη των Υλικών (Π.M. 10)
Υ002. Μαγματισμός και Γεωτεκτονικό Περιβάλλον – Ασκήσεις Υπαίθρου (Π.M. 10)

Β’ Εξάμηνο

Υποχρεωτικά
Υ001b. Ασκήσεις Υπαίθρου – Χαρτογράφηση (Π.M. 10)
Υ403. Γένεση - Διαγένεση Ιζηματογενών Αποθέσεων (Π.M. 10)
Υ404. Μεταμορφικές Πετρογενετικές Διεργασίες (Π.M. 10)

Γ’ Εξάμηνο

Γενικά Μαθήματα επιλογής (του Τομέα) (επιλέγεται 1)
Ε004. Αδρανή Υλικά και Δομικοί Λίθοι – Γεμολογία (Π.M. 10)
Ε005. Αναλυτικές Μέθοδοι Ορυκτών & Πετρωμάτων – Ειδικά Κεφάλαια Γεωχημείας * (Π.M. 10)

Μαθήματα Επιλογής Ειδίκευσης (επιλέγονται 2)
Ε401. Ηφαιστειακά Πεδία και Φαινόμενα (Π.M. 10)
Ε402. Οφιολιθικά Συμπλέγματα (Π.M. 10)
Ε403. Ειδικά Κεφάλαια Πετρολογίας Ιζηματογενών Πετρωμάτων (Π.M. 10)
Ε404. Αρχαιομετρική Ορυκτολογία και Πετρολογία (Π.M. 10)
Ε405. Ορυκτά Πρώτων Υλών και Κρίσιμων Μετάλλων (Π.M. 10)
Ε406. Περιβαλλοντική Ορυκτολογία και Πετρολογία*

Δ’ Εξάμηνο

Υποχρεωτικό
Υ003. Διπλωματική Εργασία (Π.M. 30)

-----------------------------------------------------------------------
*Σε συνδιδασκαλία με μέλη του Τομέα Οικονομικής Γεωλογίας και Γεωχημείας.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ:


Α’ Εξάμηνο

Υποχρεωτικά

Υ001a. Γεωπληροφορική – Συστήματα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Π.M. 10)
Επιζητούμε την διδασκαλία των παρακάτω:
  • Επεξεργασία ορυκτοχημικών, γεωχημικών και ισοτοπικών αναλύσεων.
  • Χαρτογράφηση GIS ρευμάτων λάβας, πυροκλαστικών ροών, ιζηματογενών αποθέσεων, μεταμορφικών πεδίων κτλ.
  • H τηλεπισκόπηση στην αναγνώριση και κατανομή στο χώρο των ορυκτολογικών συστατικών των πετρωμάτων, των πετρολογικών τύπων, της μακρο- και μικροδομής τους, των μορφολογικών τους τύπων.
Ειδικά κεφάλαια στατιστικής – επεξεργασία ορυκτοχημικών, γεωχημικών, πετροφυσικών δεδομένων με χρήση εξειδικευμένου λογισμικού.
Ειδικά κεφάλαια γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών και τηλεπισκόπησης. Χαρτογράφηση GIS ρευμάτων λάβας, πυροκλαστικών ροών, ιζηματογενών αποθέσεων, μεταμορφικών πεδίων κτλ.
Αρχή σελίδας

Υ401. Κρυσταλλοχημεία και Ορυκτογένεση – Ορυκτά και Επιστήμη των Υλικών (Π.M. 10)
  • Κρυσταλλικά πλέγματα και συμμετρία
  • Ατέλειες κρυσταλλικής δομής
  • Περιθλασιμετρία ακτίνων-Χ και κρυσταλλική δομή
  • Κρυσταλλοχημικοί μηχανισμοί και μετασχηματισμοί ορυκτών
  • Πυρήνωση και ανάπτυξη κρυστάλλων
  • Διάλυση/καταστροφή κρυσταλλικής δομής – Ορυκτοειδή
  • Δημιουργία πετρογενετικών ορυκτών – Επιλεγμένα παραδείγματα
  • Ορυκτολογία και υλικά (π.χ. κεραμικά, ημιαγωγοί, γυαλιά)
  • Μικρο-/νανο-πορώδη ορυκτά
  • Νανοσωματίδια ορυκτών και νανο-ορυκτά
Περιοδικότητα και συμμετρία (Δισδιάστατα και τρισδιάστατα πλέγματα), Ανισοτροπία κρυστάλλων και φυσικές ιδιότητες (π.χ. θερμική ροή, διάχυση), Περιθλασιμετρία κρυστάλλων, ανάστροφα πλέγματα, Μονοχρωματικές και λευκές ακτίνες-Χ και περίθλαση, Δεσμοί και κρυσταλλικές δομές. Ηλεκτραρνητικότητα, ιοντική αγωγιμότητα, μήκος δεσμών και θεωρητική πυκνότητα.
Διαγράμματα σταθερότητας Χρόνου-Θερμοκρασίας-Μεταβολών. Θεωρία του ρυθμού των αντιδράσεων. Ανάπτυξη κρυστάλλων και ταχύτητα ανάπτυξης, διάχυση ιόντων, ζωνώδεις κρύσταλλοι. Απόμιξη, ανακρυστάλλωση, μετασχηματισμός ορυκτών. Κρυσταλλικοί ιστοί και μηχανισμοί ελέγχου χημικών στοιχείων δημιουργίας ορυκτών. Αποκλίνοντες ορυκτολογικοί τύποι στην ανάπτυξη κρυσταλλικών μορφών. Δομικές μετακρυσταλλικές αλλοιώσεις.
Ορυκτοειδή - Φυσικές ύελοι, μεταμικτικά ορυκτά.
Πρωτογενή και δευτερογενή ορυκτά. Δομικά και χημικά χαρακτηριστικά πυριτικών και μη πυριτικών ορυκτών. Κρυσταλλογραφία, κρυσταλλοδομή, ορυκτογένεση αστρίων, αμφιβόλων, πυροξένων, σπινελίων, σουλφιδίων κτλ. Ο ρόλος των επουσιωδών ορυκτών στις μαγματικές και μεταμορφικές διεργασίες. Ανθρακικά ορυκτά και ορυκτά του SiO2 και ιζηματογένεση.
Ορυκτολογία και επιστήμες των υλικών. Περιγραφή της κρυσταλλικής δομής και χημισμού των ορυκτών σε σχέση με συνθετικά υλικά και βιομηχανικά προϊόντα και εφαρμογές. Κεραμικά και πορσελάνες – ειδικές εφαρμογές των ορυκτών στη βιομηχανία των κεραμικών. Μικρο- και Νάνο-ορυκτολογία (Γήινα και εξωγήινα υλικά σε νανο-κλίμακα). Μικρο- και Νανο-δομές: εγκλείσματα, απομίξεις, ζώνωση, πόροι, επικαλύψεις ορυκτών. Μελέτη νανο-ορυκτών και νανο-σωματιδίων. Διεπιφανειακές αντιδράσεις ορυκτών σε υγρά και αέρια μέσα.
Αρχή σελίδας

Υ002. Μαγματισμός και Γεωτεκτονικό Περιβάλλον – Ασκήσεις Υπαίθρου (Π.M. 10)
  • Μερική τήξη – Πρωτογενή μάγματα – Μαγματικές εστίες
  • Διαφοροποίηση και γεωτεκτονικό περιβάλλον
  • Εξέλιξη μαγματικής δραστηριότητας στο γεωλογικό χρόνο
  • Ηφαιστειότητα ωκεάνιου πυθμένα
  • Μαγματισμός σε ζώνες υποβύθισης
  • Γρανιτογένεση σε ηπειρωτικά περιθώρια και συγκρουσιακά πεδία
  • Ενδοπλακώδης μαγματισμός
  • Εστρωμένα και Αλκαλικά συμπλέγματα
  • Μοντελλοποίηση μαγματικών διεργασιών
  • Μαγματικές επαρχίες ελλαδικού χώρου
Πετροτεκτονικά αθροίσματα (π.χ. μεσοωκεάνιας ράχης, υποβύθισης, μανδυακών στηλών, στρωμένων συμπλεγμάτων, αλκαλικών συμπλεγμάτων).
Ωκεάνια συμπλέγματα πυρήνα. Εκταφέντα μανδυακά υλικά και συνοδά ιζήματα οφιολιθικών ακολουθιών – οφιτασβεστίτες.
Διαγράμματα φάσεων, Θερμοδυναμική τηγμάτων, Πετρολογικές αντιδράσεις, μαγματικά συστατικά, απόμιξη πτητικών συστατικών μάγματος, αμικτότητα τηγμάτων, γεωθερμοβαρόμετρα μαγματικών συστημάτων, μεταφορά θερμότητας σε μάγματα και πετρώματα.
Μαγματικές επαρχίες ελλαδικού χώρου.
Ειδικές μελέτες (case studies) μαγματιτών σε περιοχές του ελλαδικού χώρου π.χ. Ροδόπης, Κεντρικής Μακεδονίας, Κεντρικής Ελλάδας, Αιγαίου, Κυκλάδων, Κρήτης.

Β’ Εξάμηνο

Υποχρεωτικά

Υ001b. Ασκήσεις Υπαίθρου – Χαρτογράφηση (Π.M. 10)
  • Ανάλυση και χαρτογράφηση δομών, φάσεων, ακολουθιών μαγματικών, ιζηματογενών και μεταμορφωμένων πετρωμάτων.
  • Γεωμετρία κρυσταλλικών σωμάτων και ιζηματογενών αποθέσεων
  • Αναγνώριση και ανάλυση αποθετικών συστημάτων και ακολουθιών.
  • Παραμορφωτικές δομές σε μαγματικά και μεταμορφωμένα πετρώματα
Ασκήσεις υπαίθρου και χαρτογράφηση κρυσταλλικών πετρωμάτων και ιζηματογενών αποθέσεων. Μακρο- και μικρο-δομές υπαίθρου. Τεκτονικά χαρακτηριστικά και παραμορφωτικές φάσεις μαγματικών και μεταμορφωμένων πετρωμάτων. Ηφαιστειακές μορφές και ανάλυση τους. Τεχνικές δειγματοληψίας.
Ανάλυση φάσεων (μακροσκοπική εξέταση της λιθολογίας, των συστατικών, του ιστού, των δομών και των παλαιορευμάτων), γεωμετρία ιζηματογενών αποθέσεων, πλευρικές αλλαγές φάσεων, χαρτογράφηση φάσεων, αναγνώριση και ανάλυση αποθετικών συστημάτων- κυκλοαποθεμάτων και αποθετικών ακολουθιών.
Αρχή σελίδας

Υ403. Γένεση - Διαγένεση Ιζηματογενών Αποθέσεων (Π.M. 10)
  • Μηχανισμοί, προϊόντα και μοντέλα απόθεσης των ιζηματογενών περιβαλλόντων
  • Μοντέλα φάσεων και αποθετικά περιβάλλοντα
  • Αποθετικά συστήματα και ιζηματογενείς ακολουθίες
  • Διαγενετικά στάδια και περιβάλλοντα
  • Διαγενετικές ακολουθίες – εξέλιξη πορώδους
  • Κλαστικά και ανθρακικά πετρώματα – ταμιευτήρες υδρογονανθράκων
  • Ιζηματογενή Πετρώματα και σχηματισμοί ελλαδικού χώρου.
Μηχανισμοί, προϊόντα και μοντέλα απόθεσης των ιζηματογενών περιβαλλόντων (Υπαίθρια και αναλυτική μεθοδολογία. Διεργασίες απόθεσης-ιζηματογένεσης. Ιζηματογενή περιβάλλοντα και φάσεις. Οργάνωση και κατανομή των ιζηματογενών φάσεων στο χώρο και στο χρόνο).
Μοντέλα φάσεων και αποθετικά περιβάλλοντα (Ακολουθίες φάσεων, τα μοντέλα φάσεων και η δυναμική τους. Γενετικές ταξινομήσεις. Παλαιογεωγραφικές ερμηνείες. Παραδείγματα χαρακτηριστικών κλαστικών, ανθρακικών, εβαποριτικών κλπ. ακολουθιών φάσεων).
Αποθετικά συστήματα (Ευστατισμός, τεκτονική και ιζηματογένεση. Κυκλική ιζηματογένεση. Μοντέλα αποθετικών συστημάτων και αποθετικές ακολουθίες. Χαρακτηριστικές αποθετικές και διαγενετικές λιθοφάσεις των ιζηματογενών ακολουθιών. Αποθετικά σχήματα και παλαιοκλιματικές ερμηνείες).
Διαγενετικά στάδια και περιβάλλοντα (Φυσικοχημικές συνθήκες και κατανομή των πεδίων διαγένεσης. Ηωγενετική, μεσογενετική και τελογενετική διαγένεση. Μηχανισμοί και προϊόντα του θαλάσσιου, του εβαποριτικού-θαλάσσιου, του μετεωρικού και του περιβάλλοντος ενταφιασμού. Χημισμός των διαγενετικών πορικών ρευστών. Η χημεία της δολομιτίωσης. Μηχανισμοί και περιβάλλοντα πυριτίωσης. Διαγένεση του οργανικού υλικού).
Διαγενετικές ακολουθίες - εξέλιξη πορώδους (Τυπικές διαγενετικές ακολουθίες στα διάφορα αποθετικά συστήματα. Τροποποίηση του πορώδους και διαγενετικά περιβάλλοντα. Σχέση πορώδους και διαπερατότητας. Πορώδες και κυκλοαποθέματα).
Κλαστικά και ανθρακικά πετρώματα-ταμιευτήρες υδρογονανθράκων (χαρακτηριστικές αποθετικές φάσεις, διαγένεση και πετροφυσικά χαρακτηριστικά αυτών)
Ιζηματογενή Πετρώματα και σχηματισμοί ελλαδικού χώρου.
Αρχή σελίδας

Υ404. Μεταμορφικές Πετρογενετικές Διεργασίες (Π.M. 10)
  • Μεταμορφική πετρολογία και μικροτεκτονική.
  • Αντιδράσεις στερεού-στερεού, στερεού-ρευστών σε μεταμορφικά συστήματα.
  • Σύσταση μεταμορφικών ρευστών.
  • Μεταμορφικές Ρ-Τ πορείες και τεκτονική εξέλιξη.
  • Συμπλέγματα μεταμορφικού πυρήνα.
  • Μιγματιτίωση
  • Μετασωματικές διεργασίες
  • Γεωθερμοβαρομετρία
  • Μεταμορφικές επαρχίες ελλαδικού χώρου
Μεταμορφική πετρολογία και μικροτεκτονική. Υπολογισμός γεωθέρμων στο φλοιό. Αντιδράσεις στερεού-στερεού, στερεού-ρευστών σε μεταμορφικά - μετασωματικά συστήματα. Ζώνωση μεταμορφικών ορυκτών. Σύσταση μεταμορφικών ρευστών. Μεταμορφικές Ρ-Τ πορείες και τεκτονική εξέλιξη.
Μεταμορφικά συμπλέγματα πυρήνα.
Μεταμορφικές επαρχίες ελλαδικού χώρου.
Ειδικές μελέτες (case studies) μεταμορφιτών σε περιοχές του ελλαδικού χώρου π.χ. Ροδόπης, Κεντρικής Ελλάδας, Κυκλάδων, Κρήτης.

Γ’ Εξάμηνο

Γενικά Μαθήματα επιλογής (του Τομέα) (επιλέγεται 1)

Ε004. Αδρανή Υλικά και Δομικοί Λίθοι – Γεμολογία (Π.M. 10)
  • Τα πετρώματα στα φυσικά και τεχνητά αδρανή υλικά
  • Πετρογραφία και μηχανική δομικών λίθων
  • Αξιολόγηση δομικών πρώτων υλών
  • Χώροι εξόρυξης και περιβαλλοντικά προβλήματα
  • Προδιαγραφές και νομοθεσία εκμετάλλευσης
  • Πολύτιμοι και ημιπολύτιμοι λίθοι
  • Συνθετικοί πολύτιμοι λίθοι
  • Διάγνωση-ταυτοποίηση πολύτιμων λίθων
  • Τεχνητή επεξεργασία και βελτιστοποίηση πολύτιμων λίθων
Ασβεστόλιθοι, μάρμαρα, οφιτασβεστίτες, γρανίτες, περιδοτίτες, ηφαιστίτες, κλαστικά ιζηματογενή πετρώματα, γύψος, κεραμικά, κ.ά. πετρώματα ως δομικά και διακοσμητικά υλικά. Φυσικές ιδιότητες, χαρακτηριστικά, χρήσεις. Ιστορική αξία. Τεχνικά – μηχανικά χαρακτηριστικά και συμπεριφορά των υλικών στην χρήση και στο χρόνο. Επιβλαβή στοιχεία σε δομικούς λίθους και μέτρα ελέγχου και προστασίας. Προδιαγραφές και νομικό καθεστώς εξόρυξης, εμπορίας και χρήσης.
Τεχνική Ορυκτολογία - Πετρογραφία και Μηχανική πετρωμάτων.
Ελληνικοί λατομικοί χώροι και Περιβαλλοντικά Προβλήματα. Γεωλογικό πλαίσιο γένεσης Δομικών και Διακοσμητικών Λίθων. Ιστορική και σύγχρονη χρήση λίθων. Μέθοδοι αξιολόγησης – ανακύκλωση στείρων υλικών.
Ορυκτολογία σημαντικότερων πολύτιμων - ημιπολύτιμων λίθων, γεωλογικό πλαίσιο γένεσης, μεθοδολογία έρευνας-εκτίμησης. Συνθετικοί πολύτιμοι λίθοι. Προσδιορισμός λίθων από: δείκτη διάθλασης, φάσμα απορρόφησης, ειδικό βάρος, σχετική πυκνότητα, ακτινοσκοπία. Τα εγκλείσματα ως ένδειξη της προέλευσης λίθων. Τεχνητή επεξεργασία και βελτιστοποίηση. Διαμάντι, σμαράγδι, ρουμπίνι, ζαφείρι, μαργαριτάρια και τουρμαλίνης: προσδιορισμός, ποικιλίες και ποιότητες. Οι πολύτιμοι λίθοι του Ελλαδικού χώρου. Προοπτικές μελλοντικής εκμετάλλευσης.
Αισθητικά ορυκτά, συλλογές και εμπόριο και μουσειακή ανάδειξη.
Πολύτιμοι λίθοι και σφραγιδόλιθοι. Χρησιμότητα-σημασία από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα.
Αρχή σελίδας

Ε005. Αναλυτικές Μέθοδοι Ορυκτών & Πετρωμάτων – Ειδικά Κεφάλαια Γεωχημείας (Π.M. 10)
  • Εργαστηριακή έρευνα και τύποι ανάλυσης
  • Προετοιμασία δειγμάτων
  • Φασματοσκοπικές μέθοδοι
  • Μέθοδοι ηλεκτρονικής δέσμης
  • Μέθοδοι γεωχρονολόγησης
  • Αναλυτικές μέθοδοι πετροφυσικών και τεχνικών χαρακτηριστικών
  • Θέματα πειραματικής σύνθεσης και αποδόμησης ορυκτών και πετρωμάτων
  • Συντελεστές κατανομής στοιχείων σε μαγματικά συστήματα
  • Ισοτοπική γεωχημεία σε πετρολογικές διεργασίες
  • Μελέτη ρευστών εγκλεισμάτων
  • Γεωχρονολογήσεις
  • Ισορροπία διαλύματος - ορυκτού
  • Σταθερά ισότοπα και ιζηματογενή πετρώματα και ακολουθίες
  • Ισότοπα οξυγόνου και μεταμόρφωση
Ενόργανες αναλυτικές μέθοδοι ορυκτών – πετρωμάτων, Φασματοσκοπικές μέθοδοι (πυρηνικές, ηλεκτρονιακές, κυματικές (ΙR & Raman), οπτικές, ακτίνων-Χ, φωτο-ηλεκτρονικές, mossbauer). Καθοδοφωταύγεια και ιζηματογενή πετρώματα.
Μικροσκοπίες και φασματοσκοπίες εγκαταστάσεων μεγάλης κλίμακας (επιταχυντές-σύγχροτρα).
Συνθετικά ορυκτά και πετρώματα. Τήξη - κρυστάλλωση πυριτικών ορυκτών και πετρωμάτων σε χαμηλές, μέσες και υψηλές, Ρ, Τ, Χ. Σύνθεση με καταλύτη σε ξηρό και υγρό περιβάλλον (χαλαζίας και ρουτίλιο αντίστοιχα). Εφαρμογές με θερμοστοιχείο λευκοχρύσου. Υδροθερμική σύνθεση και υποκατάσταση. Αντιδράσεις στερεάς και υγρής φάσης. Προσδιορισμός P-T συνθηκών σχηματισμού πετρωμάτων.
Συμπεριφορά ορυκτών σε φυσικά πεδία (π.χ. ηλεκτρικό, μαγνητικό, πυρηνικό). Ορυκτά και φωταύγεια, ηλεκτρισμός, μαγνητισμός, ραδιενέργεια. Φυσικές και μηχανικές ιδιότητες ορυκτών και πετρωμάτων (Μετρήσεις και αξιολόγηση αποτελεσμάτων).
Πετροφυσικά και τεχνικά χαρακτηριστικά των ιζηματογενών πετρωμάτων.
Ειδικά θέματα γεωχημείας πυριγενών, ιζηματογενών και μεταμορφωμένων πετρωμάτων.
Γεωχημεία Ρευστών. Ισορροπία διαλύματος – ορυκτού.
Μελέτη ρευστών εγκλεισμάτων και εγκλεισμάτων τήγματος ορυκτών σε ορυκτογενετικές – πετρογενετικές διεργασίες. Προσδιορισμός συνθηκών θερμοκρασίας-πίεσης-σύστασης εγκλεισμάτων ρευστών και τηγμάτων σε μαγματικά, μεταμορφικά, ιζηματογενή, υδροθερμικά περιβάλλοντα.
Γεωχρονολογήσεις. Ισοτοπική γεωχημεία ηφαιστιτών, πλουτωνιτών, μεταμορφωμένων και ιζηματογενών πετρωμάτων., Σταθερά ισότοπα και ιζηματογενή πετρώματα και ακολουθίες
Ισότοπα οξυγόνου και μεταμόρφωση.
ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (επιλέγονται 2)
Αρχή σελίδας

Ε401. Ηφαιστειακά Πεδία και Φαινόμενα (Π.M. 10)
  • Χρονο-χωρική κατανομή ηφαιστειότητας
  • Επιτήρηση ενεργών ηφαιστείων
  • Πυροκλαστικά προϊόντα και τρόποι απόθεσης
  • Υδροθερμική δράση και προϊόντα
  • Μεταηφαιστειακά φαινόμενα
  • Ηφαίστεια και γεωθερμικά πεδία
  • Ηφαιστειότητα του Ελλαδικού χώρου
Κατανομή ηφαιστειακής δράσης και διαχρονική της εξέλιξη. Μορφολογικά χαρακτηριστικά λαβών. Ηφαιστειότητα, Υγεία και Οικολογία (σχέση με τον άνθρωπο, τον πολιτισμό και το περιβάλλον). Μορφές ηφαιστειακής δραστηριότητας σε άλλους πλανήτες. Επικινδυνότητα σε ηφαιστειογενείς περιοχές και διαχείρισή της. Συστηματική παρακολούθηση ηφαιστειακών περιοχών. Λασποροές, σχηματισμοί Lahars.
Ηφαιστειακά αέρια και άλλα μετα-ηφαιστειακά φαινόμενα. Ιαματικές πηγές – λουτρά αέρια σχετιζόμενα με ηφαιστειακή δράση.
Ηφαίστεια ως πηγή ενέργειας. Ειδικά θέματα γεωθερμίας. Μορφές γήινης θερμότητας
Ηφαιστειακή τέφρα και περιβάλλον. Χρήσεις ηφαιστειακών εδαφών - τέφρας (αγροκαλλιέργειες – βιομηχανία).
Ορυκτές αποθέσεις ενεργών και απολιθωμένων ηφαιστειακών-γεωθερμικών συστημάτων. Μελέτη υδροθερμικών εξαλλοιώσεων ορυκτών στην έρευνα εντοπισμού γεωθερμικών πεδίων.
Ηφαιστειότητα Ελλαδικού χώρου. Αποθέσεις πυροκλαστικών στον Ελλαδικό χώρο.
Αρχή σελίδας

Ε402. Οφιολιθικά Συμπλέγματα (Π.M. 10)
  • Γένεση οφιολιθικών συμπλεγμάτων
  • Διαφοροποίηση σε μαγματικούς θαλάμους
  • Τοποθέτηση οφιολιθικών συμπλεγμάτων
  • Οφιόλιθοι τύπου μεσοωκεάνιας ράχης.
  • Οφιόλιθοι τύπου SZZ – Σύγχρονα παραδείγματα και κλασσικές περιπτώσεις
  • Μπονινίτες, κοματιίτες και οφιολιθικές ακολουθίες
  • Μετασωματικές διεργασίες σε οφιολιθικά πετρώματα
  • Χαμηλού βαθμού μεταμόρφωση σε οφιολιθικά συμπλέγματα
  • Οφιολιθικά συμπλέγματα Τηθύος και ελλαδικού χώρου και η σημασία τους
Oφιόλιθοι (είδη, δημιουργία, εξέλιξη, τοποθέτηση). Θεωρία λιθοσφαιρικών πλακών και οφιόλιθοι. Περιγραφή πετρογενετικών διεργασιών για το σχηματισμό ενός πλήρους οφιολιθικού συμπλέγματος. Μεταλλοφορία στα οφιολιθικά πετρώματα, Επεξεργασία γεωχημικών μοντέλων για τον προσδιορισμό του γεωτεκτονικού περιβάλλοντος σχηματισμού των οφιολίθων. Μπονινίτες, κοματιίτες και οφιολιθικές ακολουθίες. Μετασωματικές διεργασίες σε οφιολιθικά πετρώματα. Περιγραφή των κυριότερων οφιολιθικών εμφανίσεων. Χαμηλού βαθμού μεταμόρφωση σε οφιολιθικά συμπλέγματα Οφιόλιθοι Τηθύος. Οφιολιθικά συμπλέγματα του ελλαδικού χώρου και η σημασία τους
Αρχή σελίδας

Ε403. Ειδικά Κεφάλαια Πετρολογίας Ιζηματογενών Πετρωμάτων (Π.M. 10)
  • Μελέτη πηγής προέλευσης κλαστικών πετρωμάτων
  • Ιζηματολογία αργίλων
  • Αποσάθρωση, σχηματισμός εδάφους και υπολειμματικές αποθέσεις
  • Μαύροι σχιστοπηλοί, hardgrounds, συμπυκνωμένες ιζηματογενείς σειρές
  • Μικροβιακά ανθρακικά πετρώματα
  • Ασβεστιτικοί τόφφοι, τραβερτίνες και ανθρακικά σπηλαιοθέματα
  • Ερυθροστρώματα
  • Ποσοτική μικροφασική ανάλυση και παλαιοκλιματικές ερμηνείες
  • Πετρογραφία ορυκτών ανθράκων
Αργιλικά ορυκτά-δομή-κύρια ορυκτά, ομάδες καολίνη-σερπεντίνη, πυροφυλλίτη-τάλκη, μαρμαρυγίων, βερμικουλίτη, σμηκτιτών, χλωρίτη, παλυγοσκίτη-σεπιολίτη, μεικτών αργίλων.
Σχηματισμός από αποσάθρωση: διεργασίες-υδρόλυση, εδάφη και σύσταση-ταξινόμηση-σχηματισμός-παράγοντες.
Σχηματισμός σε ηπειρωτικό περιβάλλον: έρημοι, παγετώνες, ποτάμια, σχηματισμός-περιβαλλοντικές επιπτώσεις, λίμνες, αυθιγένεση αργιλικών-πυριτικό/βιογενές περιβάλλον, συσσωματώματα αργίλων-σιδήρου, ηφαιστειακό περιβάλλον, αλμυρές λίμνες, κλαστικές και αυθιγενείς άργιλοι.
Σχηματισμός σε περιβάλλον εκβολών-δελταϊκό: μηχανισμοί κατανομής αργιλικών ορυκτών-ιοντικές ανταλλαγές και χημικές προσαρμογές.
Κοκκομετρική ταξινόμηση και καθίζηση στον ωκεανό: σύγχρονα ιζήματα, παλαιά ιζήματα, μηχανισμοί απόθεσης.
Αιολική μεταφορά χαρακτηριστικά αιολικής «σκόνης»-σύσταση-μεταφορά.
Κλαστική παροχή σε ωκεανό: κατανομή καολινίτη, χλωρίτη, άλλων αργίλων.
Εμφάνιση-σχηματισμός σε αλκαλικό, εβαποριτικό περιβάλλον
Εμφάνιση-σχηματισμός σε αναγωγικό-οργανικό περιβάλλον
Εμφάνιση-σχηματισμός σε υδροθερμικό περιβάλλον
Σχηματισμός αργίλων πλουσίων σε μέταλλα σε βαθιά θάλασσα.
Διαγένεση αργιλικών αποθέσεων
Πρώιμη διαγένεση, υστεροδιαγένεση, διαγένεση ενταφιασμού, διαγένεση σε υδροθερμικό και ηφαιστειακό περιβάλλον.
Αρχή σελίδας

Ε404. Αρχαιομετρική Ορυκτολογία και Πετρολογία (Π.M. 10)
  • Πετρώματα και πολιτιστική κληρονομιά
  • Φθορά – αλλοίωση μνημείων
  • Προσδιορισμός προέλευσης αρχαίων δομικών λίθων
  • Αναλυτικές τεχνικές ελέγχου υλικών και επεμβάσεων
  • Συντήρηση - αποκατάσταση μνημείων και διακοσμητικών λίθων
  • Ορυκτολογικοί και Πετρολογικοί Γεώτοποι
Εισαγωγή στη συντήρηση και αποκατάσταση δομικών λίθων μνημείων. Χαρακτηρισμός του λίθου. Περιγραφή αίτια και μηχανισμοί της αλλοίωσης. Τεχνικές ελέγχου για την έκταση και σοβαρότητα της αλλοίωσης. Προληπτική και Θεραπευτική Συντήρηση. Τεχνικές προσδιορισμού προέλευσης των αρχαίων δομικών λίθων. Αποτελεσματικότητα της συντήρησης.
Αρχαία υλικά δομής. Μελέτη περιπτώσεων Ελευσίνας, Ακρόπολης. Επίσκεψη αρχαιολογικών χώρων.
Φαινόμενα διαλυτοποίησης ανθρακικών πετρωμάτων σε διάφορες κλίμακες. Μη καταστροφικές τεχνικές επιφανειακής ανάλυσης και φασματοσκοπικές τεχνικές χαρακτηρισμού. Ταυτοποίηση ανθρακικών λίθων με EPR και σταθερά ισότοπα.
Εφαρμογές των μεθόδων θερμικής ανάλυσης στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Σχεδιασμός επεμβάσεων συντήρησης και έλεγχος της αποτελεσματικότητας αυτών σε έργα ζωγραφικής, παπύρους, υφάσματα και δομικούς λίθους- κονιάματα.
Αρχαίοι δομικοί λίθοι, τύποι πετρωμάτων, κονιαμάτων. Παράγοντες και τύποι διάβρωσης -γήρανσης δομικών λίθων. Μέθοδοι ταυτοποίησης δομικών λίθων. Αρχαία λατομεία-τρόποι εξόρυξης. Μελέτη Περιπτώσεων μνημείων Αττικής.
Τα ανθρακικά ιζηματογενή πετρώματα ως δομικοί λίθοι αρχαίων μνημείων: Υπαίθρια και αναλυτική μεθοδολογία μελέτης. Η πετρογραφική/μικροφασική ανάλυση στη διερεύνηση της πηγής προέλευσης των ανθρακικών δομικών λίθων (περιπτώσεις δομικών λίθων Επιδαύρου, Δωδώνης κλπ.). Πετροφυσικές, χημικές και τεχνικές ιδιότητες των ανθρακικών δομικών λίθων. Ενδογενείς και εξωγενείς παράγοντες αποσάθρωσης και φθοράς / αλλοίωσης των ανθρακικών δομικών λίθων (παραδείγματα από γνωστά αρχαία μνημεία). Μέθοδοι συντήρησης και αποκατάστασης των ανθρακικών δομικών λίθων.
Οι οφιτασβεστίτες ως δομικά & διακοσμητικά υλικά (η περίπτωση του “πράσινου θεσσαλικού λίθου”). Η χρήση του σε παγκόσμια και ελληνικά αρχαία μνημεία και σύγχρονα οικοδομήματα. Μελέτη της πηγής προέλευσης αυτού (αρχαία λατομεία): σύσταση, πετρογενετικοί μηχανισμοί, παλαιογεωγραφική τοποθέτηση. Φυσικοχημικά και γεωτεχνικά χαρακτηριστικά. Ανάδειξη του γεώτοπου και περιβαλλοντικά προβλήματα.
Εξέταση των μικροπαλαιοντολογικών και στρωματογραφικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται για την ταυτοποίηση δομικών λίθων για συντήρηση και αποκατάσταση αρχαίων και πιο σύγχρονων μνημείων, καθώς και την εύρεση των πετρωμάτων προέλευσης αρχαίων λίθινων εργαλείων. Η συμβολή της Μικροπαλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας στην αρχαιολογική έρευνα.
Ορυκτολογία και πολιτιστική κληρονομιά. Ορυκτολογικοί και Πετρολογικοί Γεώτοποι: Χαρακτηρισμός. Ορυκτολογικές διαδρομές – γεωπάρκα. Ανάδειξη γεωτόπων με χρήση γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών. Ορυκτολογικοί – Πετρολογικοί Γεώτοποι στον Ελλαδικό χώρο. Προτάσεις ανάδειξης και προστασίας. Ηφαιστειογενείς περιοχές ως γεωπάρκα και προτάσεις αξιοποίησής τους.
Αρχή σελίδας

Ε405. Ορυκτά Πρώτων Υλών και Κρίσιμων Μετάλλων (Π.M. 10)
  • Σουλφίδια, θειϊκά, φωσφορικά, θειοάλατα, τελλουρίδια, οξείδια, ορυκτά της αργίλου, ζεόλιθοι.
  • Συνθήκες γένεσης
  • Βιομηχανικές και περιβαλλοντικές εφαρμογές
  • Εμφανίσεις στον Ελλαδικό χώρο
Ορυκτοχημεία σουλφιδίων, θειϊκών, φωσφορικών, θειοαλάτων, τελλουρίδιων, οξειδίων, ορυκτών της αργίλου, ζεολίθων. Εντοπισμός και χαρτογράφηση στο ύπαιθρο. Φυσικοχημικές συνθήκες γένεσης – διαγράμματα φάσεων, περιβάλλοντα απόθεσης. Η σημασία σουλφιδίων, θειοαλάτων και τελλουρίδιων σαν φορέων κρίσιμων και πολύτιμων μετάλλων. Η χρήση σουλφιδίων, θειοαλάτων και τελλουρίδιων στη διερεύνηση μαγματικών-υδροθερμικών διαδικασιών, στην εφαρμοσμένη έρευνα και την βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας. Η σημασία θειϊκών, φωσφορικών, οξειδίων, ορυκτών της αργίλου και ζεολίθων σε βιομηχανικές και περιβαλλοντικές εφαρμογές. Εμφανίσεις στο εξωτερικό και τον Ελλαδικό χώρο.
Αρχή σελίδας

Ε406. Περιβαλλοντική Ορυκτολογία και Πετρολογία
  • Ορυκτολογία σε περιβαλλοντικά συστήματα (π.χ. εδάφη, νερά, αέρας)
  • Ορυκτολογία και τοξικότητα στερεών και ατμοσφαιρικών αποβλήτων
  • Χρήση ορυκτών για περιβαλλοντικό έλεγχο χωματερών, ραδιενεργών καταλοίπων, κ.ά..
  • Βιο-ορυκτολογία – Μικρόβια και ορυκτά
  • Επιβλαβή και ωφέλιμα ορυκτά και πετρώματα στην ανθρώπινη υγεία (π.χ. αμίαντος, ραδιενεργοί γρανίτες)
  • Ιατρική ορυκτολογία – Ορυκτολογία οδόντων και οστών – Ανεπιθύμητη ορυκτογένεση πεπτικού και ουροποιητικού συστήματος
  • Περιβαλλοντικά βιομηχανικά ορυκτά.
  • Περιβαλλοντικά φιλικές εφαρμογές παραπροϊόντων μεταλλευτικής – μεταλλουργικής δραστηριότητας.
Περιβαλλοντική Ορυκτολογία. Ορυκτολογία σε περιβαλλοντικά συστήματα (εδάφη, νερά, αέρας). Περιβάλλον και χρήσεις πυριτικών και μη πυριτικών ορυκτών. Ορυκτολογία ανθρωπογενώς τροποποιημένου, περιβάλλοντος (αποβλήτων βιομηχανιών, ορυχείων, μεταλλείων, μεταλλουργιών, φράγματα ορυκτών ραδιενεργών αποβλήτων). Έκλυση, μεταφορά και διασπορά τοξικών αποβλήτων από την παραγωγή και επεξεργασία μεταλλευμάτων. Ραδιενεργά κατάλοιπα. Επιβλαβή και ωφέλιμα ορυκτά και πετρώματα στο περιβάλλον. Σύσταση και τοξικότητα τέφρας ηφαιστειακών εκρήξεων, ιπτάμενης τέφρας καύσης γαιανθράκων, κοσμικής σκόνης και λασποβροχής. Χρήση ορυκτών για περιβαλλοντικό έλεγχο χωματερών.
Βιο-ορυκτολογία – Ιατρική ορυκτολογία. Μικρόβια στην επιφάνεια και στο υπέδαφος σε σχέση με την επίδρασή τους σε ορυκτά π.χ. μαγνητίτη, θειούχων, απατίτη. Επίδραση ορυκτών στο περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου. Επιβλαβή και ωφέλιμα ορυκτά και πετρώματα στην ανθρώπινη υγεία π.χ. αμίαντος, ζεόλιθοι, γρανίτες (ραδιενεργοί), κτλ. Ορυκτολογία οδόντων και οστών. «Ορυκτά» και διατροφή. Ορυκτά σαν απειλή της ανθρώπινης υγείας (ασθένειες από ορυκτά μικροσωματίδια, χημικές μολύνσεις από μεταλλευτικές δραστηριότητες). Πνευμονοκονίαση και αμιαντούχα ορυκτά, ανεπιθύμητη ορυκτογένεση – λίθοι πεπτικού και ουροποιητικού (π.χ. χολόλιθοι, νεφρόλιθοι), αποτιτανώσεις. Η χρήση των ορυκτών στη φαρμακευτική βιομηχανία, Χρήση πυριτικών βιο-υλικών ως ορθοπεδικά και οδοντικά εμφυτεύματα.
Κοινά και εξειδικευμένα βιομηχανικά ορυκτά. Υλικά επιβράδυνσης φωτιάς, πρώτες ύλες κατεργασίας στερεών και υγρών αποβλήτων, χαρακτηρισμός παραπροϊόντων-υποπροϊόντων-αποβλήτων. Παραπροϊόντα μεταλλευτικής δραστηριότητας, μεταλλουργίας και καύσης στερεών καυσίμων-βιομηχανικές εφαρμογές. Εδαφοβελτιωτικά υλικά, υποστρώματα υδροπονικών καλλιεργειών. Μικροπορώδη υλικά σε περιβαλλοντικές εφαρμογές. Ενεργειακά αποδοτικά καινοτόμα υλικά σε κτίρια.

Δ’ Εξάμηνο

Υποχρεωτικό

Υ003. Διπλωματική Εργασία (Π.M. 30)
Αρχή σελίδας

2. Διιδρυματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Μουσειακές Σπουδές»
Τα Τμήματα Ιστορίας και Αρχαιολογίας και Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών σε σύμπραξη με το Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Αθήνας οργανώνουν και λειτουργούν το ΠΜΣ με τίτλο «Μουσειακές Σπουδές». Η διοικητική υποστήριξη της λειτουργίας του προγράμματος ανήκει στο Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας. Το Π.Μ.Σ. «Μουσειακές Σπουδές» ιδρύθηκε και λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος 2003-2004, με βάση την υπ’ αριθμ. 27533/Β7/30-5-2003 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 823/25-06-2003 τεύχ. Β΄).
http://www.geol.uoa.gr/index.php/el/programmata-spoudon/2010-09-24-12-50-11/1267-metaptyxiako-programma-mouseiakes-spoudes.html